راهبردهاي درماني دانش آموزان با ناتوانايي يادگيري
حافظه شنيداري ، ديداري ، ادراك ديداري ، درمان بازپروري دلاكاتو
حافظه شنیداری :
تمرینهای زیربرای تقویت حافظه شنیداری بسیارمفید می باشد
1 - سه کلمه برای کودک بیان کنیدوازوی بخواهید پس ازاینکه هرسه کلمه
راگفتید،آنها رابازگوکند.سپس چهار کلمه وبه همین ترتیب پیش برویدتامطابق رشد
سنی وطبیعی خویش ازحافظه شنوایی برخوردار شود.
2
تا آنها را تکرار کندوبه همین ترتیب پیش برویدتاتوانایی وی به حد هنجار وطبیعی برسد.
3 - تمرینات 1و2 راانجام دهید،امااین بار دانش آموز ترتیب گفتن کلمات راهم حتما
رعایت کند.دراین صورت توانایی توالی شنوایی اونیز تقویت خواهد شد.
4 - چند دانش آموز راکنار هم بنشانیدواز آنها بخواهید این بازی راترتیب دهند.نفراول
یک کلمه بگوید،نفردوم همان کلمه را تکراروکلمه دیگری که مناسب است به آن
اضافه کند،نفرسوم دوکلمه قبلی رابگویدوکلمه دیگری راکه مناسب است به آن
اضافه کندوبه همین ترتیب پیش رود.
به عنوان مثال نفراول: من،نفردوم: من در،نفرسوم :من درحیاط....
5 - همان بازی راترتیب دهیداما این باربه جای استفاده ازیک کلمه ،دانش آموزان ازیک
جمله استفاده کنند.
به عنوان مثال نفراول:من درحیاط مدرسه بازی کردم. نفردوم:من درحیاط مدرسه بازی
کردم وبعد به کلاس رفتم. نفر سوم:.....
6 - به کودک چند دستور بدهید واز وی بخواهید آن دستورات را به ترتیب اجرا کند.این
تمرین علاوه برحافظه شنوایی،توانایی(حرکتی-شنوایی) ونیز(توالی شنیداری )رابا
هم تقویت می کند.
- 7 یک کلمه بیان کنید وپس از 30ثانیه ازاوبخواهید آن راتکرارکند. درتمرینهای بعدپس
ازگذشت چند ثانیه ازاوبخواهیدکه نام شئ مخفی شده رابگوید.این تمرین را آنقدر
ادامه دهید تابتواند درحدود 30 ثانیه شئ رادرحافظه کوتاه مدت خویش نگه دارد.
8 - ابتدا برای او قصه های بسیار کوتاه بگوییدسپس داستانهای بلندتر
بگوییدوبعدازاوبخواهید قصه های شما راتقلید کند وسرانجام خودش قصه بسازد.
9ا - زاوبخواهید اشیای پیرامونش را نشان داده ونام ببرد.
10 - کودک رایاری دهید تاتعدادی عدد یا لغات ساده را به خاطر بسپارد.
- 11یادگیری لالایی ها،اشعار،مثل ها،.....
- 12 به کودکان دستورالعملهایی بدهید که قبل از اجرا آن را باخودتکرارکنند.
13- تعدادی حروف بی معنا رابرای کودکان تکرار نمایید تاآن رابه حافظه
خودبسپارند.مثل حروف بابابابا ،ساساساسا،نانانانا...
14- کودکانت راتشویق کنید که با چشمان بسته به مترادفهای شنوایی گوش
دهند،مثل بادوشاد
15- دستورالعملهایی که شامل مراحل متعدد است به کودکان عرضه نمایید.
- 16کودکان راتشویق کنید که شماره تلفن بعضی ازموسسات خدماتی،مثل آتش
نشانی وساعت گویا رایاد بگیرندوبه خاطر بسپارند.
17- تعدادی ازکلمات را برای کودکان با آهنگی خاص بخوانیدوازآنها بخواهید هرکلمه
شنیده شده رابگویند.
- 18 ازدستورالعملهای شفاهی استفاده بکنید،به این ترتیب که پرتقالها راروی میز
بگذار،سیب هارازیر میزبگذارومکعب های زرد را بالای میز بگذار.
19- یک برنامه تلویزیونی را انتخاب کرده،اجازه دهید که کودک آن رامشاهده
کند.سپس ازاوسوال نمایید که صفحه تلویزیون چه تصویری را نشان می دهد.
حافظه دیداری:
تمرینهای زیربرای تقویت حافظه دیداری بسیارمفید می باشد:
- به کودک اجازه دهیدکه کلمه ای راباصدای بلند تکرارکندوسپس شمامی
توانیدشکل کلمه رابصورت یک طرح برجسته ترسیم نمایید.
- ازکارتهای نوری که حروف تصاویر برروی آنها حک شده است استفاده کنید.بانزدیک
کردن این کارتهای رنگی توجه کودک رابه تصاویر ریزوکوچک جلب نمایید.پس
ازمشاهده ازاوبخواهیدتا شرح دهدکه چه چیزهایی راروی کارت نوری دیده است.
- ازکودکان درخواست کنید که به طرف پنجره کلاس رفته،محیط خارج را مشاهده
کندونام سه شئ را که در بیرون موجود است برای آموزگار بازگوکنند سپس
آموزگارسه شئ مزبور راروی تخته ترسیم کرده از کودکان درخواست می نماید که
آنها رارنگ آمیزی کنند.
- تصاویرازاشیاء،حروف شماره هاراتهیه کرده،تعدادی ازآنها رادر جلوی کودک قراردهید
تاوی آنها را خوب مشاهده کند.سپس ازوی بخواهید تاروی خود رابرگرداندویاچشمان
خودراببندد.شما می توانید یک تغییر کوچک درجای تصاویرصورت دهیدوازکودک
بخواهیدحدس بزند شما چه تغییری رابه وجود آورده اید.درمرحله بعد شما می توانید
یک شکل خاص را به کودک نشان داده سپس او را ترغیب نمایید که تصویرآن شکل
رادربین تصاویر مختلفی بیابد.
- دربازی به خاطر آوردن شماره یک تلفن که معلم تکرارکرده است وآن رامی
نویسد،کودک نیز می تواند آن راتکرارکند وازروی نوشته معلم کپی کند.
- به کودک فرصت دهید که خطوطی را ازبالا به پایین وبالعکس رسم نماید.آموزگارمی
تواند باحمایت کودک درزمینه ترسیم خطوط به هماهنگی حس لامسه وبینایی وی
کمک نماید.
- یک طرح هندسی چهارگوش رابه کودک نشان داده;آن رادربین حروف وکلمات واعداد
جاسازی نمکایید تاکودک آن راپیدا کند.
- تعداداشیاءرادرسبدبه کودک نشان دهیدوسپس بابستن چشمان کودک(بایک نوار)
ازوی بخواهید تاهرشئ راکه شمانام می بریدبالمس کردن، ازسبد بیرون بیاورد.
- یک مقوای باریک راکه قسمت بندی شده است درجلوی کودک قرار دهید وسپس
تعدادی ماشین اسباب بازی در اختیار وی قرار داده،ازکودک بخواهید که روی مقوای
باریک،ماشینها راحرکت دهد.
- بازی بریدن حروف وچسباندن آن به یکدیگر:به کودک کلمه گل رانشان
دهیدبعدباقیچی آن راازهم جداکرده بعد به هم بچسبانید.آنگاه کودک باید این فعالیت
راازشماتقلیدکند.
- اشیایی راتهیه کرده ویکی یکی به او نشان دهیدوسپس پشت سرتان مخفی
کنیدوبخواهید بلافاصله نام اشیای مخفی شده را بگوید.
- کودک رابا رنگهای مختلف آشنا کنید.اول رنگهای اصلی بعد رنگهای فرعی،برای این
منظور می توانیدازمهره های پلاستیکی،جعبه مدادرنگی وامثال آن استفاده کرد.
- ابتدا چند سیم فلزي نازک باطولهای مختلف تهیه کنید،مثلا یک سیم به طول3
سانتی متر،دوسیم به طول5 سانتی متر،ویک سیم به طول 6 سانتی متر،حالا
- سیمها راروی هم بریزیدوازاوبخواهید بلندترین سیم ،کوتاهترین سیم وسیمهایی که
طولشان مساوی است راپیداکند.سپس دو سیم مساوی را به شکل زیر کنار هم
قرار دهید وازکودک سوال کنیداگرهرکدام ازاین خطها یک جاده باشد،مابخواهیم ازآن
عبور کنیم کدام جاده کوتاهتر وکدام بلندتر است؟وقتی کودک جواب صحیح داد،سیم
ها رابه شکل زیر قراردهیدوهمان سوال راتکرارکنید.
این آزمایشهاراآنقدرادامه دهیدتااومتوجه شودکه جابجایی سیم ها ونحوه قرارگرفتن
آنهادرطول آنهاتاثیری ندارد.درمرحله بعد چندسیم باطول مساوی تهیه وبه شکل
زیرکنارهم قراردهیدوبازهم سوال ها راتکرار نمایید. اگر کودک پاسخ صحیح دادسیم ها
رامانند شکل زیرقراردهید وبازهم سوال کنید.
مشابه این آزمایش ها را آنقدرانجام دهیدتاکودک این نکته راکشف کندکه تغییرجهت
سیم ها تاثیری درطول آنها نمی گذارد.درصورت شنیدن پاسخ صحیح از کودک،دوسیم
باطولهای مساوی راانتخاب کرده ودرمقابل چشمان اویکی ازسیم هارابصورت مارپیچ
خم کنیدودرکنارسیم دیگرقراردهید وازاوسوال کنیدکدام یک ازاین دوسیم بلندتر
است؟ - ازتمرین 1 صفحه 48تاآخرتمرین11صفحه58-ازتمرین13صفحه59تاآخرتمرین14
صفحه60(کتاب اختلالات دیکته نویسی، دکترتبریزی)
رای اینکه تمرینهای گفته شده تاثیربسیارزیادی درحل مشکل دانش آموزداشته
باشند،بایدبرای وی ایجاد انگیزه نمودتابارغبت به تمرینهای بیشتری بپردازد.درواقع
همان حافظه طوطی واراست که به حافظه کوتاه مدت،سپس میان مدت وبعدبه
بلندمدت تبدیل می شود.بسیاری ازاوقات اتفاق می افتد که حافظه دیداری تقویت
می شود،اما بازهم دانش آموزمرتکب اشتباهاتی می شود که به ضعف حافظه
دیداری یاکم دقتی نسبت داده می شود.درحالی که ممکن است وی درادراک دیداری
دچارمشکل باشد.